Intuïties of formules


Paul Meehl was een vreemde maar fantastische persoonlijkheid, en een van de meest veelzijdige psychologen van de twintigste eeuw. Aan de Universiteit van Minnesota was hij aangesteld aan de faculteiten voor psychologie, rechten, psychiatrie, neurologie en filosofie. Hij schreef ook over religie, politieke wetenschap en het leren van ratten. Meehl was een kantoor huren haarlem onderzoeker met een hoogontwikkeld gevoel voor statistiek en een geduchte criticus van loze aanspraken in de klinische psychologie, en daarnaast ook een praktiserend psychoanalyticus. Hij schreef diepzinnige opstellen over de filosofische grondslagen van psychologisch onderzoek die ik als postdocstudent bijna letterlijk in mijn geheugen prentte. Ik heb Meehl nooit ontmoet, maar hij was een van mijn helden vanaf het moment dat ik zijn boek las met de titel Clinical vs. Statistica! Prediction: A Theoretica! Analysis and a Review of the Evidence. In dit dunne boekje dat hij later ‘mijn verontrustende werkje’ noemde, besprak Meehl de uitkomsten van twintig kantoor huren tilburg onderzoeken die hij had geanalyseerd op de vraag of klinische voorspellingen op grond van subjectieve indrukken van geschoolde professionals nauwkeuriger waren dan statistische voorspellingen op grond van een klein aantal scores of beoordelingen aan de hand van een regel. In een representatief onderzoek voorspelden geschoolde studieadviseurs de cijfers van eerstejaarsstudenten aan het einde van het studiejaar. De studieadviseurs kantoor huren breda namen bij elke student een interview van 45 minuten af. Ze hadden ook toegang tot middelbareschoolcijfers, verscheidene aanlegtests en een persoonlijk opstel van vier bladzijden. Het statistische algoritme gebruikte slechts een fractie van deze informatie: middelbareschoolcijfers en een enkele aanlegtest. Niettemin was deze formule nauwkeuriger dan de voorspelling van elf van de veertien studieadviseurs. Meehl rapporteerde kantoor huren groningen overwegend overeenkomstige resultaten voor verscheidene andere soorten voorspellingen, zoals schendingen van voorwaardelijke invrijheidstelling, succes in de opleiding van piloten en recidive.

De ambtsdragers

Hoe ernstiger de gevolgen, hoe sterker de bias van achterafkennis. In het geval van een ramp, zoals die op II september 2001 in New York, zijn we in hoge mate geneigd om aan te nemen dat de ambtsdragers die deze ramp niet voorzagen, onzorgvuldig of blind waren. Op 10 juli 2001 ontving de CIA bijvoorbeeld informatie dat Al Qaida mogelijk een grote aanslag voorbereidde tegen de vs. George Tenet, directeur van de CIA, bracht deze informatie niet over aan president George W. Bush, maar kantoor huren haarlem aan de Nationale Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice. Toen deze feiten later boven water kwamen, verklaarde Ben Bradlee, de legendarische redacteur van The Washington Post: ‘Het lijkt mij vanzelfsprekend dat je, met een verhaal in handen dat wereldgeschiedenis zal schrijven, direct naar de president loopt.’ Maar op 10 juli 2001 wist niemand – en kon niemand weten – dat dit stukje geheime informatie de loop van de geschiedenis zou beïnvloeden.9
19. De illusie van begrip 213
Door vast te houden aan gestandaardiseerde werkwijzen maak je je minder kwetsbaar voor kritiek achteraf. Beslissers die verwachten dat hun kantoor huren tilburg beslissingen naderhand beoordeeld zullen worden, worden aangezet tot bureaucratische oplossingen en tot een uitzonderlijk sterke onwil om risico’s te nemen.10 Naarmate het gebruikelijker is geworden om artsen aansprakelijk te stellen voor door hen toegebrachte schade, hebben zij hun werkwijzen op verschillende manieren veranderd: ze hebben meer onderzoek voorgeschreven, meer gevallen naar specialisten verwezen en conventionele behandelingen toegepast zelfs wanneer deze waarschijnlijk niet zouden helpen. Deze handelwijzen dienen kantoor huren breda eerder om de arts te beschermen dan dat ze de patiënt ten goede komen en scheppen de mogelijkheid van een belangenconflict. Toegenomen aansprakelijkheid is een twijfelachtig goed. Hoewel achterafkennis en de uitkomstbias over het algemeen bevorderlijk zijn voor risicomijdend gedrag, kennen ze ook onverdiende beloningen toe aan onverantwoordelijke avonturiers, zoals een generaal of ondernemer die een waanzinnige gok neemt kantoor huren groningen en de volle winst binnenhaalt. Leiders die geluk hebben, worden nooit gestraft voor het feit dat ze te veel risico hebben genomen. We denken daarentegen dat ze de flair en de vooruitziende blik hebben om verzekerd te zijn van succes, en we beschouwen de verstandige mensen die aan deze leiders twijfelen als middelmatig, angstig en zwak. Met een paar toevalstreffers kan een roekeloze leider zich een aureool verwerven van onfeilbaar inzicht en stoutmoedigheid.

Correlatie en regressie

Het kostte Galton enkele jaren om te ontdekken dat correlatie en regressie geen twee verschillende concepten zijn – het zijn verschillende zienswijzen op een en hetzelfde concept.6 De algemene regel is helder, maar heeft verrassende consequenties: wanneer de correlatie tussen twee maatstaven niet r is, vindt regressie naar het gemiddelde plaats. We kunnen deze kantoor huren haarlem ontdekking verduidelijken met de volgende bewering, die bij veel mensen de wenkbrauwen doet fronsen:
Zeer intelligente vrouwen trouwen over het algemeen met minder intelligente mannen.
Op feestjes is het altijd aardig om mensen om een verklaring te vragen. Zelfs mensen met enige kennis van statistiek zullen de bewering direct in causale termen proberen uit te leggen. Sommigen zullen beweren dat zeer intelligente vrouwen de concurrentie van even intelligente mannen willen
17. Regressie naar het gemiddelde 191
vermijden of dat ze een compromis moeten sluiten omdat intelligente mannen niet graag met een intelligente vrouw trouwen. Op leuke feestjes zal men nog kantoor huren tilburg buitenissigere verklaringen in de groep gooien. Neem nu de volgende stelling:
De correlatie tussen de IQ-scores van gehuwde mannen en vrouwen is lager dan 1.
Deze stelling is ontegenzeggelijk waar en verre van interessant. Wie zou de correlatie op l zetten? Er valt niets uit te leggen. Maar de eerste, interessante stelling en de tweede, oninteressante stelling zijn wiskundig identiek. Als de correlatie tussen de intelligentie van gehuwde mannen en vrouwen lager is dan l (en als mannen en vrouwen gemiddeld even intelligent zijn), is het wiskundig onvermijdelijk dat zeer intelligente vrouwen trouwen met mannen die gemiddeld minder intelligent zijn (en vice versa, uiteraard). De waargenomen regressie naar het gemiddelde kan niet interessanter of verklaarbaarder zijn dan de imperfecte correlatie. Wellicht dat u zich Galtons strubbelingen met het regressieconcept goed kunt voorstellen. De statisticus David Freedman meende dat als het onderwerp van regressie tijdens een rechtszaak ter sprake kwam, de partij die het concept aan de jury moest uitleggen bij voorbaat al verloren had. Waarom is het zo ingewikkeld? De voornaamste reden is een terugkerend thema in dit boek: onze hersenen zijn sterk gericht op kantoor huren breda causale verklaringen en kunnen slecht omgaan met ‘droge statistiek’. Als een bepaalde gebeurtenis onze aandacht trekt, gaat ons associatieve geheugen op zoek naar een oorzaak – preciezer gezegd, alle in ons geheugen opgeslagen mogelijke oorzaken worden geactiveerd. Als er regressie wordt waargenomen, worden causale verklaringen opgeroepen – verklaringen die fout zijn, omdat de regressie naar het gemiddelde wel een verklaring heeft, maar geen oorzaak. De gebeurtenis in het golftoernooi die onze aandacht trekt, is de frequente verslechtering van de prestaties van golfers die op dag l goed hadden gespeeld. De beste verklaring is dat deze golfers die dag bovenmatig veel succes hadden, maar deze verklaring ontbeert de causaliteit die onze hersenen kantoor huren groningen prefereren. In plaats hiervan betalen we mensen heel aardige bedragen om interessante verklaringen voor regressie-effecten te verzinnen. Een deskundige die verkondigt dat een bedrijf ‘het beter doet dan vorig jaar omdat het vorig jaar slecht had gepresteerd’, zal weinig zendtijd worden gegund.

Verschillende versies van hetzelfde vraagstuk

Als verdediging tegen de kritiek dat de conjunctiefout te wijten kon zijn aan een verkeerde interpretatie van de waarschijnlijkheid, formuleerden we een vraagstuk dat kansinschatting omvatte, maar waarin de uitkomsten niet met woorden werden beschreven flexplek huren haarlem en het woord kans helemaal niet voorkwam. We vertelden de deelnemers over een normale, zeszijdige dobbelsteen, met vier groene en twee rode zijden. De dobbelsteen zou twintig keer worden geworpen. Men kreeg drie reeksen van groene (G) en rode (R) worpen te zien, waaruit er één moest worden gekozen. Men kon een (hypothetische) prijs flexplek huren tilburg van 25 dollar winnen als die reeks ook daadwerkelijk werd geworpen.
Omdat de dobbelsteen twee keer zoveel groene als rode zijden heeft, is de eerste reeks niet representatief -net als Linda die bankbediende is. De tweede reeks, die zes worpen omvat, past beter bij wat we van deze dobbelsteen zouden verwachten, omdat er twee keer groen is geworpen. Deze reeks werd echter gegenereerd door een G vóór de eerste reeks te plakken en kan dus flexplek huren breda alleen maar minder waarschijnlijk zijn dan de eerste. Dit is een non-verbale equivalent van Linda als feministische bankbediende. Net als in het Linda-experiment speelt representativiteit hier een grote rol. Bijna twee derde van de respondenten vond reeks 2 waarschijnlijker dan reeks r. Pas toen we argumenten voor de twee keuzemogelijkheden gaven, vond een grote meerderheid het correcte (reeks r stavende) argument overtuigender. Het volgende flexplek huren groningen vraagstuk bleek een doorbraak, aangezien we eindelijk een scenario vonden waarin de frequentie van de conjunctiefout sterk werd gereduceerd. Twee groepen respondenten kregen iets verschillende versies van hetzelfde vraagstuk te zien.

De besluitvorming

De verschillen tussen de gewone man en de expert kunnen deels worden verklaard door biases in de besluitvorming van leken, maar Slovic beschrijft situaties waarin de verschillen aan een reëel waardenconflict te wijten zijn. Hij wijst op het feit dat experts risico’s vaak meten aan de hand van het aantal verloren mensenlevens (of levensjaren), terwijl het grote publiek een fijner flexplek huren haarlem onderscheid maakt, bijvoorbeeld tussen een ‘goede’ en ‘slechte’ dood of tussen willekeurig, toevallig overlijden en overlijden door vrijwillig uitgevoerd activiteiten (zoals skiën). Dergelijke legitieme vormen van onderscheid worden in de statistieken meestal genegeerd. Slovic concludeert op basis van zijn observaties dat het grote publiek zich een rijker beeld van risico’s kan vormen dan de experts. Hij ontkent dan ook flexplek huren tilburg dat de experts het voor het zeggen moeten hebben en dat hun meningen klakkeloos zouden moeten worden overgenomen wanneer ze conflicteren met de meningen en wensen van de gewone man. Als experts en het grote publiek van mening verschillen, moeten ‘beide partijen de inzichten en kennis van de andere partij respecteren’, aldus Slovic. In een poging de alleenheerschappij van de experts ten aanzien van risico-inschatting te beëindigen, ontkent Slovic het basisconcept van hun expertise, dat risico-inschatting objectief is:
‘Risico’ is niet iets wat ‘er is’, los van ons denken en onze culturele opvattingen, klaar om gemeten te worden. Mensen hebben het concept van ‘risico’ bedacht om beter flexplek huren breda te kunnen omgaan met de gevaren en onzekerheden van het leven. Deze gevaren zijn weliswaar reëel, maar er is niet zoiets als ‘reëel risico’ of ‘objectief risico’. 5
Om deze bewering te staven noemt Slovic negen manieren om de kans op overlijden door het vrijkomen van een giftige stof in de lucht te definiëren, variërend van ‘aantal doden per miljoen mensen’ tot ‘aantal doden per miljoen dollar aan geproduceerd product’. Wat hij probeert te zeggen, is dat het inschatten van risico afhankelijk is van de gekozen maatstaf – wat met zich meebrengt dat de keuze mede bepaald wordt door een voorkeur voor een of andere uitkomst. Hij concludeert dat ‘risico-inschatting in deze zin een machtsoefening is’. Wie had gedacht dat je op basis van experimenteel onderzoek flexplek huren groningen naar de psychologie achter inschattingsprocessen bij dergelijke netelige beleidsvraagstukken terecht kunt komen! Toch gaat beleid uiteindelijk om mensen, wat mensen willen en wat het best is voor mensen. Elke beleidsvraag omvat bepaalde aannames over de menselijke aard en vooral over de keuzen die mensen maken en de gevolgen van deze keuzen voor henzelf en voor de samenleving.

Het concept van suggestie

De puzzel die wij toen niet konden oplossen, is nu wel opgelost, omdat het concept van suggestie niet langer in nevelen is gehuld: suggestie is een priming-effect en roept selectief bijpassende aanwijzingen op. U geloofde geen moment dat Gandhi 144 jaar oud werd, maar flexplek huren haarlem uw associatieve brein deed u wel denken aan een stokoude man. Systeem l interpreteert zinnen door ze waar te laten lijken en het selectief activeren van bijpassende gedachten leidt tot gerelateerde systematische fouten die ons goedgelovig maken, overtuigd van datgene wat we geloven. We weten nu waarom Amos en ik maar niet konden beseffen dat er twee vormen van referentie zijn. De noodzakelijke onderzoekstechnieken en theorieën bestonden nog niet en zouden pas later worden ontwikkeld, door anderen. Een op suggestie lijkend proces is in talloze situaties actief: Systeem l doet zijn best een wereld te construeren waarin het referentieniveau de ware waarde is. Dit is een van de verschijnselen van associatieve samenhang, in het flexplek huren tilburg eerste deel van dit boek beschreven.
De Duitse psychologen Thomas Mussweiler en Fritz Strack gaven de beste demonstratie van de rol van associatieve samenhang in referentie. In een experiment stelden ze een referentievraag over temperatuur: ‘Is de . jaarlijkse gemiddelde temperatuur in Duitsland hoger of lager dan 20 °C?’ of ‘Is de jaarlijkse gemiddelde temperatuur in Duitsland hoger of lager dan 5 °C?’ De respondenten kregen vervolgens kort woorden te zien die ze moesten benoemen. De onderzoekers ontdekten dat de waarde van 20 °C het herkennen van zomerse woorden (zon en strand) vergemakkelijkte, terwijl de zin met 5 °C juist winterse woorden (vorst en ski) gemakkelijker benoembaar maakte. Het selectief activeren van flexplek huren breda bijpassende herinneringen verklaart het referentie-effect: de hoge en lage waarde activeren verschillende associaties in het geheugen. De schatting van de gemiddelde temperatuur wordt gebaseerd op deze ideeënbias en is derhalve ook zelf vooringenomen. In een ander gelijksoortig experiment werd respondenten gevraagd om de gemiddelde prijs van Duitse auto’s te schatten. Een hoog referentieniveau maakt de namen van exclusieve merken (Mercedes, Audi) beter oproepbaar, terwijl een lage waarde goedkopere merken (Volkswagen) beter flexplek huren groningen oproepbaar maakt. We hebben al gezien dat elke priming bijpassende informatie oproept. Suggestie en referentie kunnen beide worden verklaard aan de hand van hetzelfde automatische proces in Systeem r. Hoewel ik het destijds niet kon aantonen, bleek mijn vage idee over de link tussen referentie en suggestie waar te zijn.

De essentiële stap in de heuristiek

De essentiële stap in de heuristiek (de substitutie van twee dimensies door drie) vond automatisch plaats. Het plaatje bevat aanwijzingen die een 3D-interpretatie impliceren. Deze aanwijzingen zijn irrelevant voor de gegeven taak (het inschatten van de lengte van de figuurtjes in het plaatje) en u had ze moeten negeren, maar kon dit niet. De bias die bij deze heuristiek hoort, is dat figuurtjes die zich verder weg lijken te bevinden, in het plaatje ook groter lijken te zijn. Zoals dit flexplek huren haarlem voorbeeld aangeeft, zal een op substitutie gebaseerd oordeel op voorspelbare manier bevooroordeeld zijn. In dit geval gebeurt dit op een dergelijk basaal niveau in ons visuele systeem, dat we er nauwelijks iets aan kunnen doen.
De stemmingsheuristiek voor geluk Een van de beste voorbeelden van substitutie is een enquête die onder Duitse studenten werd afgenomen. 2 In de enquête werden onder andere de volgende vragen gesteld:
Hoe gelukkig voel je je tegenwoordig? Hoeveel flexplek huren tilburg afspraakjes heb je de afgelopen maand gehad?
De onderzoekers waren geïnteresseerd in de correlatie tussen de twee antwoorden. Zouden de studenten met veel afspraakjes aangeven flexplek huren breda gelukkiger te zijn dan de studenten met weinig of geen afspraakjes? Opvallend genoeg bleek dit niet zo te zijn: de correlatie bedroeg ongeveer nul. Blijkbaar was het maken van afspraakjes niet iets waaraan studenten dachten bij de vraag naar hun geluksgevoel. Een andere groep studenten kreeg dezelfde vragen voorgeschoteld, maar flexplek huren groningen dan in omgekeerde volgorde:
Hoeveel afspraakjes heb je de afgelopen maand gehad? Hoe gelukkig voel je je tegenwoordig?

De methode

De methode die ik ging gebruiken om het halo-effect te minimaliseren was gebaseerd op een algemeen principe: niet-gecorreleerde fouten. Stel, een groot aantal mensen krijgt een glazen pot met knikkers te zien. Men moet nu raden hoeveel knikkers de flexplek huren haarlem pot bevat. Zoals James Surowiecki in zijn bestseller The Wisdom of Crowds uitlegde, is dit een taak die mensen individueel zeer slecht doen, maar gezamenlijk veel beter. 4 Sommige mensen schatten het aantal knikkers veel te hoog in, andere te laag, maar als we een gemiddelde nemen, zal deze redelijk accuraat blijken. Het mechanisme is eenvoudig: alle individuen bekijken dezelfde pot en al hun inschattingen hebben een flexplek huren tilburg bepaalde basis. Tegelijkertijd zijn de foute inschattingen van individuen onafhankelijk van de foute inschattingen van anderen; zonder systematische bias zullen ze elkaar wegstrepen. De magie van foutreductie werkt echter alleen als de observaties echt onafhankelijk zijn en de fouten niet aan elkaar gecorreleerd. Als de proefpersonen een bepaalde bias delen, zal deze niet worden weggenomen door de uitkomsten bij elkaar te nemen. Door toe te staan dat de proefpersonen elkaar beïnvloeden, wordt de omvang van de steekproef feitelijk kleiner, en dus ook de nauwkeurigheid van de groepsschatting. Om de beste informatie uit meerdere flexplek huren breda aanwijzingen te destilleren moet u er altijd voor zorgen dat de aanwijzingen niet-gecorreleerd zijn. Deze regel wordt ook gebruikt door rechercheurs. Als een misdrijf door twee getuigen is waargenomen, mogen ze elkaar niet spreken voordat ze hun verklaringen hebben afgelegd. Het doel van deze werkwijze is het voorkomen van heimelijke afspraken tussen kwaadwillende getuigen, maar ook van onbedoelde beïnvloeding door welwillende flexplek huren groningen mensen. Getuigen die informatie uitwisselen, zullen hun verhalen onbewust op elkaar afstemmen, zodat de totale informatieve waarde minder wordt.

Het plezier van cognitief gemak

Het plezier van cognitief gemak In het artikel ‘Mind at Ease Puts a Smile on the Face’ is een experiment beschreven waarin de proefpersonen heel kort bepaalde objecten te zien kregen. II Sommige beelden waren gemakkelijker te herkennen doordat de flexplek huren haarlem contouren van het object kort werden weergegeven voordat het object zelf in beeld kwam – zo kort dat ze nooit werden opgemerkt. De emotionele respons werd gemeten door elektrische signalen van de spieren in het gezicht te meten. Hierdoor kon men minuscule veranderingen oppikken die geheel voorbijgingen aan de respondenten zelf, en dus onbewust en automatisch plaatsvonden. Zoals verwacht lieten de proefpersonen een hint van een glimlach zien en ontspanden ze hun wenkbrauwen toen de objecten duidelijker werden afgebeeld. Het lijkt een kenmerk te zijn van Systeem r dat cognitief gemak met positieve gedachten wordt geassocieerd. Zoals we zouden verwachten leiden duidelijk uitspreekbare woorden tot een positieve attitude. Bedrijven met goed uitspreekbare flexplek huren tilburg namen presteren in de eerste week na de beursgang beter dan andere bedrijven (hoewel dit effect na verloop van tijd verdwijnt). Aandelen met een duidelijke beursnotering, zoals KAR of LUNMOO, presteren beter dan tongbrekers als PXG of RDO, en lijken wat dit betreft een klein voordeel te behouden. 12 Uit een Zwitsers onderzoek bleek dat beleggers denken dat aandelen met soepele namen als Emmi, Swissfirst en Cornet een hoger rendement opleveren dan aandelen met namen als Geberit en Ypsomed. r3 Zoals we in figuur 5 hebben gezien, leidt herhaling tot cognitief gemak en een aangenaam gevoel van bekendheid. De fameuze psycholoog Robert Zajonc besteedde een groot deel van zijn carrière aan het onderzoeken van het verband tussen de herhaling van een willekeurige stimulus en het gevoel van affectie dat mensen vervolgens voor flexplek huren breda deze stimulus ontwikkelen. Zajonc noemde dit het mere exposure effect.14 De volgende demonstratie, uitgevoerd in de studentenkranten van de University of Michigan en Michigan State University, is een van mijn favoriete experimenten.15 Gedurende enkele weken werd er een advertentieachtig kader op de voorpagina afgedrukt, met daarin de volgende Turkse (of Turks klinkende) woorden: kadirga, saricik, biwonjni, nansoma en iktitaf De frequentie waarmee deze woorden werden afgedrukt, wisselde: een van de woorden werd slechts eenmaal afgedrukt, andere twee, flexplek huren groningen vijf, tien of vijfentwintig keer. (De woorden die in de ene krant het vaakst werden afgedrukt, werden in de andere krant het minst vaak afgedrukt.)

De associatieve machine

Over controle
‘Ze had er geen enkele moeite mee om die taak vol te houden. Ze zat in een flow.’
‘Ziin ego was na een lange dag van vergaderen uitgeput. Hii schakelde dus over op normale operationele procedures om over het probleem na te denken.’
‘Een feit kennen biedt flexplek huren haarlem nog geen garantie dat dat fe it zich in ie gedachten aandient wanneer ie het nodig hebt. Misschien moet ie ie geheugen even afspeuren, of iets langer de ti;d nemen.’
‘Hii nam niet de moeite om te controleren of wat hii gezegd had ook echt hout sneed. Heeft hii een lui Systeem 2 of was hii gewoon wat moe? Er is een actieve geest voor nodig om niet alles wat Systeem 1 aandraagt ook echt uit te spreken.’
‘Hii is zeker slim genoeg, maar dat betekent nog niet dat hii rationeel is. Volgens Stanovich is rationaliteit niet hetzelfde als intelligentie. Rationaliteit heeft betrekking op de bereidheid om ie hersenen te gebruiken, en de zorg waarmee ie dit doet.’
‘Helaas zegt ze meestal het eerste wat in flexplek huren tilburg haar opkomt. Ze heeft waarschiinliik ook moeite met het weerstaan van verleiding.’
Hoofdstuk 4 De associatieve machine1
We beginnen onze verkenning van het fascinerende Systeem r met het volgende:
Bananen Braaksel. De afgelopen seconden gebeurde er veel. U kreeg enkele onplezierige beelden en herinneringen. Uw gezicht vertrok ietwat en misschien hield u het boek iets verder van u af. Uw hartslag nam toe, de haartjes op uw armen gingen iets rechtop staan en uw zweetklieren werden actiever. Kort gezegd, u reageerde op het onsmakelijke woord met een milde versie van uw reactie op de werkelijke gebeurtenis. Dit alles gebeurde geheel automatisch, buiten uw controle. 2 Hoewel er flexplek huren breda geen specifieke reden voor was, zetten uw hersenen een tijdelijk proces in gang en werd er een causaal verband tussen de twee woorden gelegd: bananen en braaksel. In uw hoofd vormde zich een vaag scenario waarin bananen geassocieerd werden met overgeven. U ervoer een tijdelijke aversie tegen bananen. (Maakt u zich geen zorgen: dit zal uiteindelijk overgaan.) Uw geheugen is ook op andere manieren veranderd: u bent nu meer dan anders gereed om met ‘braaksel’ geassocieerde objecten en concepten te herkennen, zoals flexplek huren groningen ziekte, stank, duizeligheid, evenals met ‘bananen’ geassocieerde woorden, zoals geel en fruit, en misschien zelfs appels en bessen.