Globalisering, concurrentie en uitsluiting

De toepassing van Glare in een nieuw vliegtuig als deA380 mag een technologische doorbraak worden genoemd voor de Nederlandse kantoorruimte huren haarlem luchtvaartindustrie.’Qua imago is het geweldig’, zegt de Koning.’We worden in de aerospace-industrie gezien als een zeer innovatief bedrijf. Zo’n uitstraling heeft veel waarde. Economisch gezien verwachten we dat over tien jaar zo’n 20% van onze omzet uit Glare-producten bestaat.’ Maar de toepassingsmogelijkheden gaan veel verder. ‘Met vezel-metaallaminaten kan je in principe elke combinatie maken.We staan pas aan kantoorruimte huren tilburg het begin van een hele nieuwe familie van vliegtuigmaterialen.’ ‘We staan aan het begin van een heel nieuwe generatie van materialen’,zegt Gunnink.’Glare is maar een van de vele mogelijkheden van dit concept.Je kan hetzelfde doen met staal; dan moet je kijken hoe dik het moet zijn en wat voor vezel erin moet. ‘Dit is waarschijnlijk ook de laatste ontwikkeling van een nieuw materiaal.Want zo’n ontwikkeltraject – dankzij de investeringen van de universiteit, van de overheid, en later van de industrie – dat zie ik nooit meer gebeuren. Het is kantoorruimte huren breda uniek dat we zo’n heel nieuw materiaal hebben kunnen ontwikkelen.’
Het proces van maatschappelijke verandering doet zieh aan ons voor als een verwarrende reeks van ongelijksoortige gebeurtenissen. Daarachter gaan fundamentele ontwikkelingen schuil, die we kunnen traceren in het werk van twee sociologen kantoorruimte huren groningen die elk de maatschappelijke veranderingen van hun tijd in kaart brachten: Max Weber (1864-1920) en Manuel Castells (1942). In de tijd van Max Weber kwam het stelsel van industriele massaproductie tot volle ontplooiing.

De macht van het elektronisch panopticon

De macht van het elektronisch panopticon
Op tal van plaatsen in de herseneconomie treffen we nog het ‘industriele model’ aan. En soms is dit model pas onlangs ingevoerd: zie het voorbeeld van de ‘taylorisering’ van het wetenschappelijk onderzoek. Als het dan averechts werkt in de kantoorruimte huren haarlem kennisproductie, waarom blijft dit model dan gehandhaafd? Het eenvoudige antwoord is: het schept de macht van het management van hoog tot laag. Taylor was daar heel duidelijk over: de kennis over het productieproces behoort kantoorruimte huren tilburg het eigendom te zijn van het management. Daarmee vestigt het zijn macht over de inhoud van het werk. Volgens Zuboff is managementmacht op niets anders gebaseerd dan op dit kennismonopolie. De cruciale vraag van haar boek gaat uiteindelijk over de kwaliteit van leiderschap. ‘Zullen er leiders zijn die begrijpen dat mensen op elk niveau binnen de organisatie een cruciale rol speien bij de toevoeging kantoorruimte huren breda van waarde aan producten en diensten? Zo niet, dan belanden we in een nieuwe wereld met oude oplossingen.’7 Volgens Zuboff is de managementmacht door de informationele kracht van de computer aanzienlijk versterkt. ‘Managers kunnen ervoor kiezen de technologie te ontwerpen en toe te passen op een manier die de oude praktijk van beperkte toegang tot de informatie herhaalt.’ Zij gebruikt het panopticon als metafoor voor de managementmacht die wordt ontleend aan de informatietechnologie.8 Het panopticon was een ontwerp voor een kantoorruimte huren groningen modelgevangenis van de Engelse filosoof en maatschappijhervormer Jeremy Bentham (1748-1832), dat we terugvinden in de architectuur van de koepelgevangenissen. Bentham zag echter ook toepassingen voor gestichten, schalen en fabrieken.

DE BINNENKANT VAN HET WERK

De verschuiving van professionele macht naar managementmacht leidt uiteindelijk tot de vraag hoe aan de persoon gebenden kennis efficient en effectief kan worden omgezet in expliciete kennis. Net zoals Taylor de vakkennis van de werkman ‘onteigende’ door deze kantoorruimte huren haarlem expliciet te maken, zo stelt De Wilde, staat kennismanagement in het teken van productieverhoging en is dus gericht op explicitering en standaardisi:ring. Daarmee eigent het management zieh tevens het recht toe de vraag te beantwoorden wat relevante kennis is en wat als relevante onderzoeksmethode moet worden beschouwd. Alleen de dominante technowetenschap, die als primair doel heeft het produceren van ‘wetenschappelijke waar’, telt.Alle andere wetenschapsbenaderingen van meer beschouwende aard -‘wat betekenen al die wetenschappelijke inzichten eigenlijk?’ -worden naar de achtergrond gedrukt. In zo’n klimaat ‘bezitten waarheidszoekers steeds minder door hun opleiding en wetenschappelijke status kantoorruimte huren tilburg gegarandeerde rechten’, aldus De Wilde. Elke ongetemde economische ontwikkeling heeft de neiging al het andere te onderwerpen, ook de voorheen autonome wetenschap.
Werken in de herseneconomie
Hij noemt het de grootste uitdaging voor het management in de 21e eeuw: het verbogen van de productiviteit van het kenniswerk kantoorruimte huren breda ende kenniswerker. Peter Drucker heeft een duidelijke boodschap. De ‘kenniswerkers’ hebben de toekomst, want zij zijn ‘de nieuwe kapitalisten’.
‘Kennis is de cruciale grondstof, ende enige die schaars is. Dat betekent dat de kenniswerkers collectief de productiemiddelen bezitten. Maar als groep zijn zij ook kapitalisten in de oude zin van het woord. Door hun deelname aan pensioenfondsen kantoorruimte huren groningen en beleggingsmaatschappijen zijn zij meerderheidsaandeelhouders geworden van menige grote onderneming in de kennissamenleving’.1

Het productieproces van de 21e eeuw

Daarmee worden de contouren van het productieproces van de 21e eeuw inmiddels zichtbaar. Het concurrentievermogen van de netwerkonderneming wordt bepaald door het tijdskader waarin zij kan reageren op de marktvraag en op technologische kantoorruimte huren haarlem ontwikkelingen. ‘Tijd wordt beheerd als een grondstof, niet op de lineaire, chronologische manier van de massaproductie, maar als differentiele factor in relatie tot het tijdselement in andere bedrijven, netwerken, processen of producten’, aldus Castells. ‘Productie in ware tijd leidt tot werk in ware tijd, tot de ultieme flexibiliteit.’ In Europa verzetten de vakbonden en het politieke systeem zieh (nog) tegen het regime van de tijdloze tijd. Maar de Verenigde Staten, Engeland en Japan zijn ‘bolwerken van bedrijfsmatig opgelegd kantoorruimte huren tilburg stachanovisme’.23 (Alexei Stachanov was een Russische mijnwerker die tijdens het stalinisme van de jaren dertig regelmatig de productiequota van het vijfjarenplan overschreed en door de propaganda ten voorbeeld aan de arbeiders werd gesteld. ‘Stachanovisten’ kwamen in aanmerking voor hoger loon en andere voorrechten, vergelijkbaar met het premiestelsel van Taylor. Stalin was dan ook een groot bewonderaar van het tayloristische systeem.) De ondernemingsactiviteiten zijn georganiseerd door uiteenlopende tijdkaders die kantoorruimte huren breda worden gedicteerd door de mondiale netwerkeconomie -de sociale tijd is echter aan plaats gebonden. Want financieel kapitaal is mondiaal van aard, terwijl de meeste arbeid aan plaats gebonden is. ‘Het werk verliest zijn collectieve identiteit en wordt steeds verder gei:ndividualiseerd naar capaciteiten en arbeidsvoorwaarden’, stelt Castells. ‘Arbeidsprocessen worden gedesaggregeerd in hun prestatie en gerelntegreerd in hun resultaat („.) in een nieuwe kantoorruimte huren groningen arbeidsverdeling op grond van de individuele eigenschappen en capaciteiten van elke werknemer afzonderlijk, in plaats van de organisatie van de taak.’

Het industriele denkmodel

In het begin zat het industriele denkmodel in de weg. The Economist heeft eens beschreven hoeveel moeite de banken aanvankelijk hadden om de computer te zien als een informatieverwerkend instrument. Als bankiers al nadachten over automatisering, dachten  zij niet aan informatie-analyse maar aan dataproductie. De bijbehorende technologie was die van de ponskaart, nog kantoorruimte huren haarlem daterend uit de tijd dat Ford zijn model-T lanceerde en pas in onbruik geraakt aan het eind van de jaren zestig – lang nadat de mainframe computers hun intrede hadden gedaan.
‘Computers werden uitsluitend gezien als een middel om handmatige processen te automatiseren. ( … ) De ponskaart leidde tot een benadering waarbij zonder meer werd aangenomen dat de verwerking groepsgewijs moest plaatsvinden: letterlijk bij pakken kaarten tegelijk, die kantoorruimte huren tilburg in een keer werden ingevoerd in een machine die een enkelvoudig programma uitvoerde. Terugkijkend is dat wat ironisch. Managers wisten heel goed dat informatie de kern is van het financiele proces. Toch bouwden zij enorme en kostbare systemen, die
niets anders deden dan transacties uitvoeren, zonder enig effect op de wijze waarop hun ondernemingen informatie vergaarden en bewaakten. Hoewel dat leidde tot grotere snelheid en minder fouten, beperkten zij daardoor het effect van de technologie op hun kantoorruimte huren breda bedrijfsproces aanzienlijk.’4
Want wat is de essentie van financiele dienstverlening? Die ligt niet in de transactie op zichzelf, maar in de informatie die erin ligt opgeslagen. Hoe ontwikkelen de financiele markten zieh? Hoe gedraagt de klant zieh? Wijkt zijn gedrag afvan het gangbare patroon? Zo ja, handelt hij daarmee in overeenstemming met de veranderde marktsituatie? Zo nee, welke risico’s brengt dat kantoorruimte huren groningen met zieh mee -voor hemzelf dan wel voor de bank? Dat zijn de essentiele vragen waaruit toegevoegde waarde ontstaat – vragen waarop de ‘bank als administratiefabriek’ geen antwoord geeft.

Het feitelijke herontwerp

Het feitelijke herontwerp vond plaats in het jaar daarop. Aanvankelijk was het idee eerst een blauwdruk te maken en de nieuwe structuur daarin in te passen. Maar na discussie in de fabriek besloot het projectteam meer ruimte open te houden voor veranderingen. Want de markt kon kantoorruimte huren haarlem in de tussentijd veranderen, of de interne situatie binnen Philips.Van Oord:’Een structuurontwerp moet een ontwikkelingsmodel zijn. Goed dat we ons dat gerealiseerd hebben, want wij ontwikkelen nog steeds. Het is geen statische organisatie geworden.’ Opleiding was het centrale veranderingsinstrument, top down georganiseerd en verplicht voor iedereen. Zelfs Frederiks nam deel aan de basistraining voor de operatorfunctie op de werkvloer. Door de jaren heen – vette zowel als magere – besteedde de fabriek een opleidingsbudget van zes cijfers (in guldens). En naarmate de productkwaliteit een steeds urgenter thema werd, bleek deze investering goed uit te pakken.Toen het bedrijf zijn IS0-9000 certificaat moest halen, konden de benodigde opleidingen gemakkelijk worden gebaseerd op de eisen die het certificaat stelt. Het hele bedrijf was ge”lmpregneerd met het kantoorruimte huren tilburg denken in termen van opleidingen.
In de loop van het veranderingsproces werd de structuur van de fabriek vanaf de grond af nieuw ontworpen. Centraal element in het herontwerp was de invoering van zogenoemde ‘hele taakgroepen’. Een ‘hele taakgroep’ werd omschreven als een permanente groep operators. • die samenwerkt aan een afgeronde productietaak; • die werkt op basis van een taakstelling die aantoonbaar bijdraagt aan de doelstelling van de afdeling of van de organisatie als geheel; • die kantoorruimte huren breda gezamenlijk beschikt over de vereiste middelen en deskundigheid; • die als doelstelling heeft de kwaliteit van het werkte verbeteren en daarmee tegemoet te komen aan de wensen van de klant. Binnen deze groepen werd een aantal activiteiten – administratieve, plannings- en logistieke taken -ondergebracht die vroeger het domein waren van aparte, functionele afdelingen, zoals onderhoud en kwaliteitscontrole. De planning en kantoorruimte huren groningen budgettering werd door de taakgroep opgesteld en bewaakt. Het aantal functies werd teruggebracht van elf naar vier.

De Engelse kolenmijnen

Op grond van de successen in de Engelse kolenmijnen werd de sociotechnische benadering verspreid en toegepast in de rest van Groot-Brittannie, de Verenigde Staten, Noorwegen, Italie en Nederland. De aanpak beperkte zieh veelal tot de werkvloer. De bekendste kantoorruimte huren haarlem toepassing vond plaats in de jaren zeventig in de autofabriek van Volvo in het Zweedse Kalmar (sociotechnische toepassingen zijn voor het grote publiek verbonden met de naam van dit kantoorruimte huren tilburg autoconcern). In deze opzet werden een soort ‘fabriekjes in de fabriek’ ontworpen waar productieteams geheel zelfstandig een afgerond onderdeel van de productie verzorgden, bijvoorbeeld het inbouwen van de motor. De taakcyclus kon daardoor oplopen tot een halfuur of meer. Daarmee werd het principe heel ver doorgevoerd, waardoor sociotechniek de naam kreeg van soft approach. Niet toevallig, want dit experiment vond plaats ten tijde van de ‘humaniseringsbeweging’ met haar eenzijdige benadering van de kwaliteit van de arbeid. De productiviteit van de fabriek in Kalmar steeg weliswaar, maar bleef ver achter bij de concurrentie uit Japan die in deze periode steeds sterker voelbaar werd. Hetzelfde gold voor de productkwaliteit. In de jaren kantoorruimte huren breda tachtig werd de fabriek gesloten. Desondanks worden tot op dit moment elementen uit de sociotechniek op ruime schaal toegepast .
Ook het lean production-concept is ontwikkeld uit de dagelijkse praktijk van de productie. Aan dit concept is onlosmakelijk de naam verbonden van het Japanse autoconcern Toyota. In de jaren onmiddellijk na de oorlog moest het verarmde Japan zijn industrie vanaf de grond opnieuw opbouwen. De Japanners keken, net als de Europeanen, voor oplossingen naar de Verenigde Staten. Zo trok ook de hoofdingenieur van Toyota, Taiichi Ohno, naar Amerika, maar wat hij daar zag, bracht hem eerst alleen maar in verwarring. Hij zag bijvoorbeeld hoe de persstraat in een Amerikaanse autofabriek functioneerde. De persstraat vormt het eerste stadium van het productieproces, waarin vlakke metalen platen worden vervormd tot bijvoorbeeld een deur of een motorkap. De plaat wordt tussen de twee delen van een mal gelegd- onderkant en bovenkant-die elkaars spiegelbeeld vormen. Daarna wordt er grote druk op uitgeoefend, zodat het plaatstaal de vorm aanneemt van de mal. Bij wisseling naar de productie van een ander type auto moet ook de mal worden vervangen. In de Amerikaanse fabriek was dat werk voor specialisten en dat karwei werd het liefst uitgesteld tot de kantoorruimte huren groningen fabrieksvakantie, als de productie toch stillag. Het hele jaar door produceerde een enkele pers bijvoorbeeld de motorkap voor dit ene type Chevrolet, een tweede de linkervoordeur, enzovoort. Het aantal persen liep zo algauw in de duizenden. Deze oplossing kon alleen worden gerealiseerd bij zeer grote productievolumes. Een minimumproductie van een miljoen exemplaren van een bepaald onderdeel per jaar gold als de ondergrens.

De anatomie van de productie

De anatomie van de productie
Laten we de structuur van het productieproces eens wat gedetailleerder bekijken. We zullen daarbij vaak de verwerkende industrie als voorbeeld gebruiken, omdat men zieh van het vervaardigen van tastbare producten het gemakkelijkst een voorstelling kan maken. Maar dezelfde principes gelden, met enige aanpassingen, ook voor de dienstensector. We kunnen binnen de productie kantoorruimte huren haarlem vier hoofdtypen onderscheiden. Het eerste type is de enkelstuks of projectgewijze productie. Kenmerk van dit type productie is een lage herhalingsgraad en een grote variatie tussen de producten onderling. De kleinserieproductie wordt gekenmerkt door een groot aantal bewerkingsplaatsen (machines en werkplekken). De producten lijken op elkaar, maar verschillen onderling op een groot aantal details. Kleinserieproductie komt vaak voor in de elektrotechnische industrie ende machinebouw. De derde productievariant is de massaproductie. Hierbij gaat het om grote aantallen identieke producten die een reeks opeenvolgende, gestandaardiseerde bewerkingen ondergaan. Het basisprincipe is: meer van hetzelfde. Daarvoor is een groot aantal gespecialiseerde machines nodig waaraan vele gespecialiseerde taken worden verriebt. De autofabricage is een voorbeeld van massaproductie. Veel mensen denken dat de industrie vooral bestaat uit deze vorm van grootschalige productie. Dat is echter niet waar. Duitsland kent bijvoorbeeld veel massaproductie; onder andere een omvangrijke autoindustrie. Toch bestaat ongeveer 65% van de Duitse industriele productie uit enkelstuks-ofkleinserieproductie. Het laatste kantoorruimte huren tilburg type is de procesproductie. Dit type wordt gekenmerkt door een continue materiaalstroom. Het proces wordt niet gestuurd door een productieplanning en stukslijsten, want er zijn geen afzonderlijke producten te onderscheiden. De basis van de sturing is de receptuur. Voorbeelden van de kantoorruimte huren breda procesproductie zijn de chemische industrie, de bierbrouwerij ende papierfabricage. Elk van deze typen productie kent haar eigen structuur en haar eigen organisatieproblemen. In het geval van de procesindustrie gaat het om de verandering van de chemische eigenschappen van grondstof naar eindproduct. Dat omzettingsproces moet voortdurend kantoorruimte huren groningen worden bewaakt. In zo’n type industrie zal het laboratorium dus een belangrijke plaats innemen.

De customer care’

‘De echte groei zit in de customer care’, zegt Vermeer. ‘Bedrijven willen steeds meer contact met hun klant. Banken en verzekeraars hebben allemaal een callcenter en je ziet helpdesks ontstaan bij IT- en internetbedrijven. Dat is meer maatwerk en dat kan je niet zomaar even met kantoorruimte huren haarlem spraaktechnologie opvangen. Als je een probleem hebt met je computer en je komt er zelf niet uit, dan heb je graag een mens aan de lijn die je helpt. Een klacht over een rekening kan misschien nog gedeeltelijk via voice response worden opgevangen. Maar uiteindelijk moet een operator kijken of de klacht juist is en alleen een mens kan eventueel een factuur crediteren.’ Vermeer schat dat 60 tot 70% van de telefoonafwikkeling via callcenters bestaat uit maatwerk. De gemiddelde gespreksduur bedraagt dan drie minuten, met uitschieters naar wel vijftien minuten bij sommige vormen van helpdeskondersteuning. Voor de resterende kantoorruimte huren tilburg standaardoperaties wordt gebruik gemaakt van ofwel spraaktechnologie ofwel eenvoudige vraag-antwoordformules via voice response. Een andere belangrijke ontwikkeling is het verhogen van de kwaliteit van het klantencontact met behulp van de techniek. ‘We gaan naar systemen waarmee we de klant kunnen herkennen.Als nu Jan Jansen belt, moet hij zieh eerst bekendmaken. Straks kunnen we in een oogopslag zien dat het Jan Jansen is die belt, door nummerherkenning of door een code. De operator krijgt dan meteen de hele historie van de klant op het scherm.We willen hetzelfde gevoel creeren dat je vroeger had bij de slager, die wist dat je kinderen eindexamen hadden gedaan en vroeg of de biefstuk die je zaterdag gekocht had, smaakte.’
Bij het callcenter draait alles erom dat op kantoorruimte huren breda de juiste tijd, op de juiste plaats de juiste persoon aan de lijn zit die over de juiste informatie beschikt. ‘Wij moeten als callcenterorganisatie de Operator in staat stellen om de gesprekken op dat moment goed te kunnen afhandelen. We moeten zergen dat we niet te weinig mensen hebben, maar ook niet te veel’, zo vatVermeer de kern van kantoorruimte huren groningen het bedrijfsproces samen.’En ze moeten een goede toegang hebben tot de informatiesystemen van de klant. Daarom is IT bij ons zo belangrijk.’

De nieuwe klasse van professionele managers

In de loop der tijd is de macht van ondernemers met heel verschillende ideologieen geschraagd. Achttiende-eeuwse economen als John Locke en Adam Smith zagen in de hierarchische arbeidsverdeling de uitwerking van Gods wondere wetten waarop de natuurlijke ordening kantoorruimte huren haarlem van de menselijke samenleving is gebaseerd. Als iedereen -ondernemer, arbeider en consumentzijn eigen belang nastreeft, leidt de ‘onzichtbare hand’ van Gods natuurwet tot de best mogelijke uitkomst voor de samenleving als geheel. Morele doctrines zijn van doorslaggevend belang als het gaat om macht en gezag. Zo beschrijft Luttwak hoe de Amerikaanse samenleving is doordrenkt van het calvinistische arbeidsethos, de gedachte dat door hard werken voor iedereen onbegrensde mogelijkheden openliggen. Iedereen kan winnaar worden. Maar winnen veronderstelt dat er verliezers zijn, anders heeft winnen geen zin. En met verliezers heeft deze ideologie weinig compassie, omdat zij winnen ziet in een morele context. Rijke mensen zijn in moreel kantoorruimte huren tilburg opzicht betere mensen, omdat zij niet alleen een belangrijke bijdrage aan de samenleving hebben geleverd -anders waren zij niet rijk-maar ook de zelfbeheersing hebben opgebracht om hun aardse goederen niet te verspillen aan wereldse genoegens.19 Voor de gelovigen is het banksaldo zo te beschouwen als een zeker toegangsbewijs bij de hemelpoort. Naarmate in de i9e eeuw de overtuigingskracht van de goddelijke afstraling op individuele personen afnam, plaatste het liberalisme daarvoor in de plaats het eigendom van de productiemiddelen als grondslag voor het ondernemersgezag. De ondernemer had door vlijt en spaarzaamheid – liberalen waren in dit opzicht calvinisten – zijn vermogen en het productieapparaat opgebouwd, hetgeen hem kantoorruimte huren breda het recht gaf te bevelen en te worden gehoorzaamd.
Deze theorie ging echter niet op voor de nieuwe klasse van professionele managers, die ontstond gedurende het laatste kwart van de i9e eeuw. In de eer
dere fase van het kapitalisme kon men nauwelijks onderscheid maken tussen de manager en de ondernemer. ‘Nog in i870 was de directe werkgever van veel arbeiders niet een grote kapitalist, maar een onderaannemer als tussenpersoon, die tegelijk werknemer was en een kleine werkgever. In feite was de geschoolde arbeider van de i9e eeuw min of meer een onderaannemer, die in kantoorruimte huren groningen psychologisch opzicht en voorkomen die status droeg.’20 De ondernemer was in de eerste plaats een producent.